ABD’de artık ‘Kuşlar Gerçek Değil’: Z jenerasyonu, komplo teorilerinin hakkından nasıl geldi?

HomeDünya

ABD’de artık ‘Kuşlar Gerçek Değil’: Z jenerasyonu, komplo teorilerinin hakkından nasıl geldi?

my-portfolio

The New York Times'ın (NYT) haberine bakılırsa, ABD'de yeni bir pandemi var. Z jenerasyonunun 'Birds Aren’t Real' (Kuşlar Gerçek Değil) sloganını ...

AK Partili Kurtulmuş: Dünyanın her yerinde faizin en düşük seviyede olması tercih edilir
Bilim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Şener’den ‘Deltamicron’ uyarısı
Altun: Nasıl ki dünya 5’ten büyükse, siber dünyamız da üç-beş sosyal medya baronundan daha büyük

The New York Times’ın (NYT) haberine bakılırsa, ABD’de yeni bir pandemi var. Z jenerasyonunun ‘Birds Aren’t Real’ (Kuşlar Gerçek Değil) sloganını kullandığı komplo teorisi, bir dizi büyük kentin dev ilan panolarında uzunluk gösterdi, bu isimle Instagram ve TikTok’ta açılan hesaplar yüz binlerce takipçi kazandı, bununla ilgili görüntüler YouTube’da viral oldu. Yüz binlerce genç harekete katılıp ‘Kuşlar gerçek değil’ yazılı tişörtler giyerek mitingler düzenledi. Hatta geçen ay ‘Kuşlar gerçek değil’ taraftarları Twitter’ın San Francisco’daki merkezi önünde protesto gösterisi yapıp toplumsal medya devinden kuşlu logosunu değiştirmesini istedi.

Bu gönderiyi Instagram’da gör

Birds Aren’t Real (@birdsarentreal)’in paylaştığı bir gönderi

Hareket, tüm bunları, kuşların hakikaten var olmadığı, ABD hükümeti tarafından yurttaşları gözetlemek için konuşlandırılan drone replikalar olduğu savıyla yapıyor. ABD’de komplo teorisi denilince birinci akla gelen, evvelki Lider Donald Trump’ı destekleyen ve dünyanın çocuk ticareti yapan seçkin Demokrat Partililerin saklı örgütü tarafından yönetildiğine inanan QAnon.Kuşlar gerçek değil’ hareketinin kurucusu ve taraftarlarının onlardan farkı ise aslında kuşların gerçek ve teorilerinin uydurma olduğunu bilmeleri.

Yani ‘Kuşlar gerçek değil’ aşikâr bir maksat güden parodi bir toplumsal hareket. Çevrimiçi komplo teorilerinin hâkim olduğu hakikat sonrası (post-truth) dünyasında, gençlerin yanlış bilgiye nanik yapma, arbede etme ve dalga geçme uğraşı etrafında birleşmesi. Z jenerasyonunun gizemli bilgilerin yeraltı ağına giden tavşan deliğini absürtlükle bozma teşebbüsü.

NYT’ye konuşan hareketin Pittsburgh’daki organizatörlerinden Claire Chronis (22), “Bu, sahiden diğer çaba formüllerine sahip olmadığınız sıkıntılarla savaşmanın bir yolu. Örgütü tanımlamanın en sevdiğim yolu, deliliğe karşı meczuplukla savaşmak” dedi.

Hareketi 2017’de başlatan Memphis kentinden üniversite terk Peter McIndoe (23), komplolarla terbiye edilmiş. Hayatının birinci 18 yılında evvel Cincinnati’nin dışında, akabinde Arkansas’ın kırsalında 7 kardeşiyle son derece muhafazakar ve dindar bir toplulukta büyümüş. Konutta aldığı eğitimde kendisine ‘evrimin Demokratların büyük bir beyin yıkama planı ve eski Lider Barack Obama’nın Deccal olduğu’ öğretilmiş.

Yıllarca komplo teorilerine inandıktan ve dogmasına itiraz edenlere öfke kusulmasını organize ettikten sonra toplumsal medya sayesinde ana akım ve pop kültürüyle tanıştığını belirten McIndoe, artık kuşların aslında insansız hava aracı olduğu parodisini oynuyor.

NYT’ye “Son birkaç yıldır yanlış bilgilendirme dünyasıyla uğraşırken, yürüdüğümüz çizginin sahiden şuurundayız. Fikir son derece abes olmalı, lakin söylediğimiz hiçbir şeyin çok gerçekçi olmamasını da sağlamalıyız” diye formülünü açıklayan McIndoe, şunları söyledi:

“‘Kuşlar gerçek değil’ dışarıdaki komploların sığ bir hicvi değil. Derinlerden geliyor. Bizim kuşağımızdaki pek çok insan tüm bunlardaki meczupluğu hissediyor ve ‘Kuşlar gerçek değil’ insanların bunu işlemesinin bir yolu oldu.”

Birden fazla Kuş Tugayı (Bird Brigade) isimli bir aktivizm ağının modülü olan hareket üyeleri, yanlış bilgilendirmeyle dolu bir dünyada büyüdü. Kimilerinin komplo teorilerine kurban giden akrabaları var. Hasebiyle Z nesli için hareket, bu tecrübelerle toplu olarak boğuşmanın bir yolu haline geldi. McIndoe, komplo teorisyenlerini taklit ederek topluluk ve akrabalık hissi buldukları görüşünde.

Mart 2018’de silahlı şiddete karşı düzenlenen Hayatımız İçin Yürüyüş isimli öğrenci protestosunun düzenlenmesine de yardım eden Parkland, Florida’dan aktivist Cameron Kasky (21), bu harekete katılmasını “Parodi bir an durup gülmenizi sağlıyor. Yaşlanmak için eşsiz biçimde kasvetli bir vakitte birlikte gülecek bir şeye sahip olmaktan ziyan gelmez” diye izah etti.

“İnternet tarafından büyütüldüm, zira gerçek dünya eğitimimi belgeseller ve YouTube aracılığıyla orada buldum. Tüm dünya anlayışımı internet şekillendirdi” diyen McIndoe, 2016’da konuttan ayrılıp Arkansas Üniversitesi’ne gittiğinde çoklu gerçekliği aşmak zorunda kalan tek genç olmadığını fark ettiğini söyledi.

2017’de arkadaşlarını ziyaret için Memphis’e gittiğinde başkanlık yeminini yeni etmiş Donald Trump’a karşı bir bayan yürüyüşü vardı ve Trump yanlısı karşı protestocular da oradaydı. Görüntüyü gördüğünde duvardan bir poster koparıp zıt çevirdiğini ve rastgele üç söz (Kuşlar gerçek değil) yazdığını aktaran McIndoe, “Spontane bir latifeydi lakin herkesin hissettiği saçmalığın bir yansımasıydı” dedi.

Daha sonra ‘Kuşlar gerçek değil’ komplo teorisinin doğaçlamasını yaparak dolaşmaya başlayan genç adam, etrafta kuşların yerini gözetleme uçaklarının aldığı ve örtbasın 1970’lerde başladığına inanan daha büyük bir hareketin modülü olduğunu anlattı.

Kendisinden habersiz, sinemaya alındı. Facebook’ta yayımlanan görüntü, bilhassa Güney’deki gençler ortasında viral oldu. Memphis’te ‘Kuşlar gerçek değil’ duvar yazıları ortaya çıktı. Cümlenin okullarda tahtalara ve duvarlara yazıldığı fotoğraflar paylaşıldı ve çıkartmaları yapıldı.

O vakit bu işe eğilmeye karar veren McIndoe, “Karakteri somutlaştırmaya ve bu karakterin ilişkin olduğu dünyayı inşa etmeye başladım” dedi. Arkadaşı Connor Gaydos ile birlikte hareketin yanlış bir tarihini yazdı, detaylı teoriler uydurdu ve çılgın tezlerini desteklemek için düzmece evraklar ve deliller üretti. McIndoe, “Temelde bir yanlış bilgi deneyi haline geldi. Lokal medya tarafından gerçek olarak bildirilen ve halk tarafından sorgulanan büsbütün kurgusal bir dünya inşa edebildik” dedi.

Bu gönderiyi Instagram’da gör

Birds Aren’t Real (@birdsarentreal)’in paylaştığı bir gönderi

2018’de üniversiteyi bırakıp Memphis’e taşınan McIndoe’nun yarattığı ‘Kuşlar gerçek değil’ ilanı, Reddit’te popülerliğin doruğuna çıktı. Eski bir CIA casusunu canlandırması için bir aktör tuttu. Casusun drone kuşla takip çalışmalarını itiraf ettiği görüntü, TikTok’ta 20 milyondan fazla izlendi. Tuttuğu oyuncuların canlandırdığı kuş hakikatçilerinin görüntüleri, Instagram’ın her yerine yayıldı.

Birebir yıl ‘Kuşlar gerçek değil’ eserleri de satmaya başladılar. Ayda birkaç bin dolar kazanmaları, McIndoe ile Gaydos’un ömür masraflarını karşılamalarına yardımcı oluyor. McIndoe, “Ürün grubumuzdan elde edilen para, benim ve Connor’ın bu işi tam vakitli olarak yapabilmemizi sağlıyor. Yanısıra reklam panoları kiralamaya, Kuş Tugayı üyelerini mitinglere uçurmaya harcanıyor” diyerek ekledi:

“Gelirlerin hiçbiri ziyanlı bir şeye gitmiyor.”