‘Scholz, Merkel’in sabırlı çizgisini sürdürür ancak Yeşillerin’in dış siyasette tavrı tasa verici’

HomeHaber

‘Scholz, Merkel’in sabırlı çizgisini sürdürür ancak Yeşillerin’in dış siyasette tavrı tasa verici’

my-portfolio

Almanya, 16 yıllık Angela Merkel iktidarına veda ederken, Toplumsal Demokrat Parti (SPD) liderliğindeki üçlü koalisyona hazırlanıyor. Merkel'in ...

CNN: ABD Ukrayna’ya askeri danışmanlar ve Stinger sistemleri göndermek istiyor
Rusya Donanması, Karadeniz’e giren Fransız gemisini takibe aldı
Stoltenberg’den NATO-Rusya Kurulu toplantısının 12 Ocak’ta yapılması önerisi

Almanya, 16 yıllık Angela Merkel iktidarına veda ederken, Toplumsal Demokrat Parti (SPD) liderliğindeki üçlü koalisyona hazırlanıyor.

Merkel’in koalisyon ortağı ve Maliye Bakanı Olaf Scholz‘un başbakanlığında Yeşiller ve Hür Demokratlarla 178 sayfalık koalisyon muahedesinde uzlaşılırken, önümüzdeki hafta işe koyulması beklenen hükümetin iç ve dış siyasetleri ile Türkiye ile münasebetlerin alacağı biçimler merak ediliyor.

Scholz devrini Almanya’da yaşayan gazeteci ve muharrir Osman Çutsay ile konuştuk.

‘Scholz sağcı bir siyasetçidir, taban fiyat ve ikili vatandaşlık vaatleri ön plana çıkmasına neden oldu’

Osman Çutsay’a nazaran, Scholz’un Merkel siyasetlerinden esaslı bir dönüş yapacağına kimse beklemiyor. Genel manada sağcı bir siyasi olarak görülebilecek olan Scholz’un başkan olarak öne çıkmasında taban fiyat artırım vaadinin tesirli olduğunu söyleyen Çutsay, Türk seçmeni de ikili vatandaşlıkla kendine çektiğini belirtti:

“Scholz, her manada Merkel’in halefi. O siyasetleri bir biçimde sürdürecek, natürel farklı bir renkle. Kendi renk anlayışını da gündeme getirebilir. Ancak Olaf Scholz için bu yeni bir şey değil. Scholz aslında SPD’nin sağında görülen bir isim. Ankara’daki hesapları da bir biçimde andıran bir şey. SDP’nin şu anki iki eş lideri sol savlarla parti başkanlığına geldiler. Sağdan gelen ismi öne çıkardılar. Scholz’un Merkel siyasetlerinden esaslı bir dönüş yapacağına kimse beklemiyor, devam ettirsin anlayışı var. Bu siyasetlere kendi renklerini verdiği husus; ‘Asgari fiyatta saat fiyatını 9.60’tan 12 euroya çıkacağım, bu da aşağı üst 10 milyon insanı etkileyecek’ demiş olması. Bu seçimde önde çıkmasının en kıymetli nedenlerinden biri. Bu yılın başında bir vakfın araştırmasında, ‘Türkler SDP’ye eskisi üzere oy vermeyecek, bize yanlışsız geliyorlar’ iletisi çıkmıştı. Orada da bir koz oynadı, ‘Biz Türklere ikili vatandaşlık vereceğiz’ dedi. ‘İsrail, Yunanistan ve ABD’nin bu türlü bir hakkı var, Türklerin niçin olmasın’ dedi. Tahminen bu ortada Türk seçmeni de kendine çekmiş oldu.”

‘Sol toplumsal demokrasinin son isimi Lafontaine’in geçen hafta Baerbock’un çok tehlikeli olduğu değerlendirmesini ciddiye almak gerek’

Almanya’da sol ve toplumsal demokratların sağı iktidara taşımayı tercih ettiklerini vurgulayan Çutsay, sol toplumsal demokrasi savını taşıyan son ismin Oskar Lafontain olduğunu belirtti. Çutsay, Lafontain’in de geçen hafta yeni dışişleri bakanı Baerbock’un tehlikeli olacağı değerlendirmesini ciddiye almak gerektiğini vurguladı:

“Ama her durumda solun sağı iktidara getirerek bir politik adım attığını görüyoruz. Gerhard Schröder ile Merkel ortasında esaslı bir fark yoktu. Scholz ile Schröder ortasında da bir fark yok. Bunlar toplumsal demokrasinin içinde fakat açık biçimde toplumsal demokrasinin sağında yer alanlar. Toplumsal demokrasi ve sol bir toplumsal demokrasi savı taşıyan son isim Oskar Lafontaine. Lafontaine, geçen hafta şunu söyledi: ‘Eğer Baerbock dışişleri bakanı olursa, bu büyük bir tehlikedir’ dedi. Bir mühlet sonra göreceğiz. Burada Kuzey Akım sınırı var, Rusya’dan gelen sınır. Ve Ukrayna ile ilgili o denli açıklamalar yapıyor ki Baerbock, milletin koltukları sallanmaya başladı. Baerbock son derece Amerikancı ve Rusya, Çin karşısında da daha saldırgan bir üslup içinde. Bu çok tehlikeli. Bunlar savaş rüzgarı ekmeye başladılar. Maas’ın dünkü açıklaması tekrar çok tehlikeliydi. Bu açıklamaları yapıyorlar lakin art plandan ne gelir, bunları tam bilmiyoruz. Bizi burada ilgilendiren problem şu. Bugün politik olarak çok geriye çekilmiş de olsa Oskar Lafontaine’ın ‘Çok tehlikeli bir dışişleri bakanı geliyor’ manasındaki açıklamasını ciddiye almak gerekir, bu türlü oynanmaz. Derin Almanya’dan, endüstriden çok önemli yansılar gelecektir. Rusya ve Çin’de Almanya’nın önemli yatırımları var. Rusya ayrıyeten bu ülkeye iki sefer çok değerliye mal olmuş bir maceranın da ismi. Türkiye ile bağlantılarından farklı olarak Rusya ve Çin karşısında yaptıkları açıklamalarla art plandan ne geleceğini ayrıyeten düşünmek lazım.”

‘Almanya’da çok güzel düşünen kurmaylar var; Kuzey Akım’dan kolay kolay vazgeçileceğini sanmıyorum’

Almanya ile Türkiye münasebetlerinin güçlü olanın Almanya olduğu ‘siyam ikizleri bağlantısı bulunduğuna atıf yapan Çutsay, Ankara’nın sanıldığından çok daha kıymetli olduğunu lisana getirdi. Almanya’nın kendi içinde hakikat tahliller yapabilecek ‘kurmayları’ bulunduğunu anımsatan Çutsay, Rusya ve Çin konusunda tehlikeli işlere kalkışılmaması görüşlerinin eksik olmadığını lisana getirdi:

“Türkiye ve Almanya siyam ikizler münasebeti içindedir. Güçlü olan Almanya’dır. Bunlardan biri tehlikeye düşerse başkasının de hayatı tehlikeye düşer. Bu Türkiye’nin sanıldığından çok daha değerli olduğunu, her vakit beklenenden daha değerli roller üstlenebileceğini gösteriyor. Galiba Ankara bunu da kısmen bğiliyor. Ben batarsam Almanya da batar noktasında… Çok haksız değiller ancak tuhaf bir şey var. Kuzey Akım’ından kolay kolay vazgeçileceğini sanmıyorum. Almanya’nın kendi içinde dışişlerinde de çok düzgün düşünen kurmayları var. Esk genelkurmay müfettişlerinden biri iki yıl kadar evvel ‘Çok dikkatli olun’ demişti. ‘Rusya, Kiev’den girer, Batı Avrupa’ya kadar gelir, dikkatli olun. O denli oyunlar oynamayın’ dedi. Anti Sovyetik bir sınıfın temsilcisiydi. Buna karşın Rusya’nın askeri gücüyle oyun oynanmaz dedi. Rusya üzerine yapılan açıklamalar pek de uygun değil. Bunun sonucu alınabilir. Lukaşenko’ya ve Kırım’a yönelik açıklamalar. Çin’e yönelik saldırgan eğilim. Çin son derece alttan alıyor, Rusya da o denli. Bu hücumların manası yok. Rusya ile âlâ geçinmek zorunda olan bir ülke.”

‘Merkel çok dikkatli ve sabırlıydı, bundan sonrakiler dikkatli olacak mı bilemiyoruz’

Koalisyon mukavelesinde askeri problemlere işaret eden ögelere dikkat çeken Çutsay, Merkel’in ciddiyetli ve sabırlı bir siyasetçi olarak izlediği siyasetlere karşılık Scholz hükümetinin gereken dikkati sergileyip sergilemeyeceğinin bilinmediği görüşünde. Çutsay’a nazaran koalisyon kontratı aydın ve sol etraflarda güzel bir izlenim bırakmadı:

“Koalisyon mukavelesinde nükleer sorunlara bilhassa dikkat çekildi. Israrla ordunun çağdaşlaştırılacağı, AB’nin yeni ve askeri bir güvenlik gücü olarak daha da geliştirileceği ve silahlı insansız hava araçlarının orduya eklemleneceğini belirttiler. Bu mukaveleye kadar girdiyse önemli hesaplar var. Bu insansız ama silahlı hava araçlarının Ukrayna ve Türkiye’yi de ilgilendiren yanıyla üst üste yorumlara mevzu olduğunu biliyoruz. Burada da birtakım oyunlar var. Ancak Merkel ne olursa olsun çok önemli bir siyasetçiydi. Beklemesini biliyordu. Cumhuriyeti yıkmış bir siyasetçidir. Geldiği vakit bu türlü maceraların nerelere gidebileceğini biliyordu. O nedenle çok dikkatliydi. Bundan sonrakiler dikkatli olacak mı bilemiyoruz. Mukavele buradaki entelektüel ve sol etraflarda çok güzel bir izlenim bırakmadı.”

‘İpleri 12 Eylül’de bile koparmadılar, artık niçin kopartsınlar?

Türkiye siyasetlerinde Scholz’un sabırlı ve hesabını yapan bir siyasetçi olarak Merkel’in çizgisini devam ettireceği görüşünde olan Çutsay’a nazaran Almanya’nın Türkiye’deki yatırımları ve göç sorununda Türkiye’nin ‘bekçiliğinin’ de Berlin’i dizginleyici bir etken. Lakin Çutsay, Berlin’in Yeşiller üzerinden Ankara’ya ‘tokat atmaya’ çalışacağını söylerken, bunun çok büyük tesiri olmayacağını vurguladı. Çutsay, “İpleri 12 Eylül’de koparmadılar, artık niçin koparsınlar” diye sordu:

“Çok sabırlı bir siyasetçi. Scholz içten pazarlıklı bir insandır. Türkçede bunun olumsuz bir vurgusu vardır ancak içeriden planlarını yapan bir adamdır ve sabırlıdır, beklemesini bilir. Münasebetiyle Merkel siyasetleri devam edecek. Türkiye ile Almanya ortasında bu yıl dış ticaret hacmi düşmeye başladı. Ancak neresinden bakılırsa bakılsın Almanya açısından Türkiye, 16. sırada. Çok makûs bir yer değil. 7500 şirket var. 14 milyar euro’nun üzerinde bir yatırım var. Bunlar büyük sayılar. İktisat bazlı olarak ellerini tutacaktır. Göç probleminde her şeyi yaptıramazlar lakin 5 milyon sistemsiz göçmenin bekletilmesi, bekçilik rolü Türkiye açısından koz olarak düşünülebilir. Şu anda bunun sürmesi doğrultusunda yeni koalisyonun bir çıkışı olacak. Ancak vakit zaman Yeşiller üzerinden baya bir tokat atmaya da çalışacaklar. Bunların tesirli olacağını sanmıyorum. İnanarak yapılmış işler değil. İpleri 12 Eylül’de koparmadılar, artık niçin koparsınlar? Birtakım dostlarımız, Avrupa’nın kıymetli bir başşehrinde düzenlenen Türkiye’deki büyük yatırımcıları da ilgilendiren bir toplantıda, ‘Biz ne olacağını bilemiyoruz’ tabirlerine tanıklık. Şu anda Türkiye’de büyük bir fakirleşmeyle bir istihdam yaratmaya çalışıyor. Döviz kurunun bilerek düşürüldüğü tezi, olarak algılanmış. ‘Ama’ diye eklemişler, ‘Bu halk açısından tehlikeli bir oyun. Nereden ne çıkacağını bilemiyoruz, biz de şaşkınlıkla bakıyoruz’ demişler. Bu medyadaki yorumlara da bu türlü yansıyor.”